Luôn ý thức tiết kiệm điện cho... khách sạn
Chiều 5.3, lãnh đạo Q.Hải Châu (TP.Đà Nẵng) kiểm tra thực tế công tác giải tỏa sân vận động Chi Lăng, tiếp xúc, vận động các hộ dân thuộc diện di dời phục vụ dự án Khu phức hợp thương mại dịch vụ cao tầng tại đây.Theo Hội đồng giải phóng mặt bằng Q.Hải Châu, tính đến hết tháng 2 vừa qua, dự án Khu phức hợp thương mại dịch vụ cao tầng tại sân vận động Chi Lăng có 100 hồ sơ thuộc diện giải tỏa đền bù, đến nay có 94/100 hồ sơ đã bàn giao mặt bằng.Trong 6 hồ sơ còn lại, Q.Hải Châu liên tục họp, tiếp công dân với tinh thần làm việc quyết liệt, khẩn trương, hỗ trợ tối đa quyền lợi để người dân yên tâm, sớm di dời, ổn định cuộc sống.Tính đến chiều 5.3 đã có thêm 1 hồ sơ của tổ chức là Ngân hàng TMCP Kiên Long và 1 hồ sơ hộ ông Hồ Trãi (địa chỉ 246 Hùng Vương, P.Hải Châu) đã cam kết thời gian bàn giao mặt bằng chậm nhất 15.4.Đối với 4 hộ còn lại chưa thống nhất, Hội đồng giải phóng mặt bằng Q.Hải Châu đã làm việc và đưa ra các phương án đền bù tối ưu, tốt nhất cho các hộ.Tại buổi kiểm tra thực tế chiều 5.3, lãnh đạo Q.Hải Châu yêu cầu các cơ quan, địa phương tiếp tục vận động, tuyên truyền, giải thích và thực hiện đồng bộ các giải pháp để các hộ còn lại đồng thuận bàn giao mặt bằng theo đúng quy định.Lãnh đạo Q.Hải Châu cũng bày tỏ quyết tâm hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng trước ngày 30.4 theo đúng tiến độ kế hoạch thành phố giao.Như Thanh Niên đã thông tin, dự án Khu phức hợp thương mại dịch vụ cao tầng tại sân vận động Chi Lăng liên quan vụ án Phạm Công Danh và Tập đoàn Thiên Thanh.15 năm qua, dự án "đứng bánh", việc giải tỏa, bàn giao mặt bằng sạch tại sân vận động Chi Lăng để phục vụ dự án nằm trong chủ trương, định hướng của TP.Đà Nẵng nỗ lực giải phóng các nguồn lực đất đai, gỡ vướng cho các dự án treo nhằm khơi thông các nguồn lực phát triển thành phố.2 thiếu niên trộm cắp chim chào mào trị giá 100 triệu đồng
Vì sao học sinh không nên 'xén' thời gian ngủ để ôn thi?
"Trước lúc thi, mình kỳ vọng đạt 8.5 IELTS. Thế nhưng kết quả đạt được đã cao hơn mong muốn. Đây là kết quả đem lại niềm vui và hạnh phúc", Phùng Tiến Thành chia sẻ.Thành là cựu học sinh lớp chuyên tin của Trường THPT chuyên Vĩnh Phúc (tỉnh Vĩnh Phúc). Một trong những danh hiệu nổi bật của chàng trai này khi học THPT là từng giành huy chương vàng cuộc thi Violympic toán quốc gia. Lên đại học, Thành tốt nghiệp loại giỏi chuyên ngành kinh doanh quốc tế của Trường ĐH Ngoại thương Hà Nội. Có thể thấy, những thành tích vừa nêu không hoặc ít liên quan đến tiếng Anh nhưng Thành lại đạt IELTS 9.0 ở lần thi đầu tiên.Lý giải điều này, Thành cho biết: "Ngày trước mình mê tin, thích toán chứ không dành quá nhiều thời gian cho tiếng Anh. Dẫu vậy, khi thi đại học, mình đã chọn khối A1 (toán, lý, tiếng Anh) nên bắt đầu tập trung hơn với môn này. Nhờ đó, mình đã đạt 9,8 điểm môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Và lúc trở thành sinh viên, mình nhận ra tiếng Anh đem lại nhiều điều thú vị, hữu ích trong cuộc sống và thích môn này nhiều hơn".Vào năm cuối đại học, Thành và bạn nảy ra ý tưởng "hay là đi dạy thêm tiếng Anh để vừa tạo thu nhập lại vừa không phí khả năng ngoại ngữ của bản thân". Ngã rẽ bất ngờ xuất hiện và ý tưởng ấy của Thành được thực hiện."Hữu xạ tự nhiên hương", lớp của Thành ngày càng đông học sinh. Bất ngờ hơn vì sau khi tốt nghiệp đại học, dạy tiếng Anh đã trở thành công việc chính của chàng trai quê ở tỉnh Vĩnh Phúc."Sở dĩ mình thi IELTS vì nhiều học sinh muốn học ôn thi IELTS. Mình cần thi để có chứng chỉ nhằm dạy học sinh một cách chỉn chu", Thành nói. Và rồi, trong đợt thi cuối năm 2024 vừa qua, chàng cựu sinh viên Trường ĐH Ngoại thương Hà Nội đã đạt thành tích đáng nể với IELTS 9.0.Theo Thành, để học tiếng Anh tốt và có thể đạt điểm IELTS cao thì một trong những điều quan trọng cần làm là phải chuẩn bị vốn từ vựng thật nhiều và nắm chắc ngữ pháp. Bản thân Thành "cày" từ vựng mỗi ngày cũng như luyện ngữ pháp thường xuyên. "Nếu có vốn từ vựng nhiều, nắm chắc ngữ pháp thì sẽ có thêm cơ hội đạt điểm IELTS cao, nhất là kỹ năng đọc", Thành nói."Mình có một phương châm, là khi nhìn thấy từ nào 2 lần là sẽ cố gắng học cho bằng được từ ấy. Đừng tưởng học thêm một từ vựng thì không thay đổi được gì. Nhưng thực tế ngược lại, học thêm 1 từ, 2 từ, dần dần sẽ giúp mở rộng vốn từ, biết thêm nhiều từ. Đến một lúc nào đó, khi học được khoảng 200 từ mới thì sẽ cảm thấy bản thân giỏi lên. Từ đấy sẽ cảm thấy bài đọc tiếng Anh dễ hơn. Và đó sẽ là cảm hứng, là niềm động lực để học tiếp những từ vựng khác", Thành chia sẻ.Cũng theo Thành, vốn từ vựng đa dạng, phong phú sẽ giúp thi tốt kỹ năng viết. "Đây là kỹ năng khá khó, yêu cầu hiểu sâu về sự khác biệt ngữ, nghĩa của các từ. Nếu có vốn từ vựng rộng, hiểu rõ yêu cầu bài thi, có sự hiểu biết nhiều vấn đề trong cuộc sống thì sẽ không bị "bí" khi thi, cũng như có thể viết một bài chất lượng tốt", Thành cho hay.Với phần thi nghe, Thành cho rằng người trẻ sắp thi IELTS cần luyện kỹ năng này thường xuyên để có phản xạ tốt, thành thạo. Nếu luyện thường xuyên, hằng ngày, bằng cách nghe hoàn toàn bằng tiếng Anh những tin tức các lĩnh vực mà bản thân yêu thích sẽ giúp tốc độ xử lý và hiểu một câu nói bằng tiếng Anh của bạn tăng lên. Chẳng hạn Thành thường nghe tin tức về: pháp luật, khoa học, lịch sử… một cách liên tục.Ở kỹ năng nói, theo Thành, trước khi tập nói cần thành thạo bảng phiên âm tiếng Anh và tìm hiểu các đặc điểm phát âm như trọng âm, nối âm. Đồng thời tự rèn thói quen tự nói với bản thân, có thể từ những cấu trúc đơn giản nhất…"Và đừng quên thường xuyên nói chuyện bằng tiếng Anh với bạn bè, người thân, tìm người thích tiếng Anh để tăng tần suất sử dụng tiếng Anh trong cuộc sống. Với mình, mình hay nói chuyện tiếng Anh với bạn gái. Chúng mình có cam kết với nhau là cuộc nói chuyện buộc sử dụng 100% tiếng Anh. Nếu ai vi phạm nói bằng tiếng Việt, mắc lỗi 5 lần/cuộc trò chuyện sẽ rửa chén. Ban đầu mình cũng hay dính lỗi. Nhưng nhờ cách luyện tập này mà kỹ năng nói của mình dần tốt hơn", Thành chia sẻ một trong những bí kíp khá thú vị.Từ kinh nghiệm của mình, Thành khuyên: "Trong quá trình ôn luyện chắc chắn sẽ gặp những lỗi sai, nhất là với bài đọc. Tuy nhiên, điều cần làm là tránh lỗi sai tương tự ở những lần thi thử tiếp theo. Hãy tạo ra file excel chia thành hai cột. Một cột ghi tình huống mô tả lỗi sai. Cột còn lại ghi cách khắc phục. Có như vậy sẽ giúp bản thân tiến bộ qua từng đề thi sau mỗi ngày, không sai lại những lỗi từng sai".Ngoài ra, Thành cũng chia sẻ bí quyết quan trọng trong việc thi IELTS là phải nỗ lực. "Không ít người trẻ thi IELTS nhưng chưa quá chú trọng việc ôn thi. Đừng mang tâm lý thi được bao nhiêu điểm thì hay bấy nhiêu. Hãy quyết tâm để có thể đạt điểm cao nhất", Thành nói.
Nội thất thực dụng nhưng vẫn hiện đại
Trọng tài chính bắt trận U.23 Việt Nam gặp Malaysia tại giải châu Á là ai?
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
